Miękka hybryda okiem NSA

Zainteresowani być może przypominają sobie mój tekst dotyczący opodatkowania miękkich hybryd podatkiem akcyzowym, ówczesnego stanowiska organów podatkowych w tej kwestii (które sprowadzało się do przyjęcia, że taka hybryda to nie hybryda) i braku jednolitego stanowiska sądów administracyjnych, który pojawił się początkiem roku na łamach tygodnika TEMI. Całkiem niedawno pojawiło się kolejne orzeczenie, tym razem Naczelnego Sądu Administracyjnego, które w końcu powinno problem z różnym rozumieniem przepisów podatku akcyzowego od miękkich hybryd rozwiązać. Wspomniany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego został wydany 23 października 2025 r. w sprawie I FSK 2037/24.

Definicja miękkiej hybrydy – MHEV w praktyce podatkowe

Dla przypomnienia tzw. miękkie hybrydy (MHEV) to pojazdy, które nie posiadają możliwości ładowania z zewnętrznego źródła, a ich instalacja elektryczna pełni wyłącznie funkcję wspierającą silnik spalinowy.

Stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej

W opisywanej sprawie Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że preferencyjne stawki akcyzy przewidziane dla pojazdów hybrydowych mogą być stosowane wyłącznie, gdy napęd danego samochodu umożliwia samodzielne ruszanie i jazdę w pełni na silniku elektrycznym, a więc silnik elektryczny jest alternatywą dla spalinowego.

Klasyfikacja CN, a interpretacje sądów

Zdaniem organów podatkowych kluczowa była szczegółowa klasyfikacja według Nomenklatury Scalonej CN, obejmująca nie tylko podstawowy opis pojazdu, lecz również podpozycje kodów CN. Stanowisko to zostało zakwestionowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. III SA/Wa 1147/24), który skupił się na wykładni literalnej pojęcia „hybrydowy napęd spalinowo-elektryczny”. Sąd uznał, że wymogi ustawy sprowadzają się jedynie do współdziałania obu silników - spalinowego i elektrycznego - i zastrzegają, że energia elektryczna w nich ma nie być akumulowana przez podłączenie do zewnętrznego źródła. Nie jest natomiast zasadne uszczegóławianie definicji w zakresie autonomiczności napędu czy wymaganych parametrów technicznych jednostki elektrycznej, skoro takich zapisów nie zawiera ustawa. I tę interpretację następnie podzielił Naczelny Sąd Administracyjny.

Podstawy klasyfikacji pojazdów według CN w ustawodawstwie akcyzowym

Jak słusznie zauważył NSA, samochody osobowe nie są wyrobami akcyzowymi, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym odsyłającym na potrzeby poboru akcyzy i oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy do Nomenklatury Scalonej (CN), a ustawodawca w przypadku regulacji dotyczącej akcyzy od samochodów osobowych, która jest autonomiczna w stosunku do wyrobów akcyzowych, jedynie posłużył się pierwszymi czterema cyframi z nomenklatury, które pozwalają wyłącznie na zidentyfikowanie ich jako samochodów osobowych.
Ustawodawca nie skorzystał natomiast z możliwości pełnego odesłania do nomenklatury, co powoduje tym samym, że brak jest podstaw do uzależniania stawki podatku akcyzowego od szczegółowej klasyfikacji pojazdu, o ile spełnia on przewidziane w ustawie warunki rodzaju napędu. Sąd podkreślił równocześnie, że definicja „hybrydowego napędu spalinowo-elektrycznego” nie została uregulowana legalnie, więc wykładnia powinna opierać się na rozumieniu językowym i celowościowym, z uwzględnieniem zamierzeń legislacyjnych nowelizacji ustawy, nakierowanych na preferencje podatkowe dla rozwiązań proekologicznych.

Znaczenie wyroku NSA dla podatników i praktyki administracyjnej

Zgodnie z wyrokiem, w wypadku miękkich hybryd o preferencyjnej stawce akcyzy decyduje obecność w pojeździe dwóch układów napędowych oddziałujących na mechanizm wprawiania samochodu w ruch, a nie istnienie możliwości wprawiania w ruch przy użyciu każdego z nich samodzielnie. Wykładnia językowa nie pozwala więc na przyjęcie, że o hybrydowym napędzie elektryczno-spalinowym można mówić wyłącznie w przypadku, gdy zapewnia niezależny napęd elektryczny.

Geneza nowelizacji ustawy akcyzowej – preferencje dla rozwiązań proekologicznych

NSA zwrócił przy okazji uwagę na uzasadnienie projektu ustawy, którą zostały wprowadzone preferencyjne stawki akcyzy, z którego wynika, że celem było objęcie preferencją podatkową samochodów z układami napędowymi, które zmniejszały będą zanieczyszczenia otoczenia oraz zużycie paliwa i że nowe rozwiązanie miało uzupełnić regulację wprowadzającą preferencje dla samochodów elektrycznych i hybryd plug-in.

Praktyka urzędowa i sądowa – wpływ orzeczenia NSA

Jak już wspominałem wcześniej, praktyka organów podatkowych w ostatnich latach była niejednorodna, a orzecznictwo sądów administracyjnych przedstawiało zróżnicowane stanowiska. Najnowsze rozstrzygnięcie NSA stanowi istotny punkt odniesienia dla przyszłych interpretacji, bo choć nie przesądza jeszcze, że dojdzie do zmiany praktyki na poziomie administracyjnym i uznania przez organy podatkowe, że wszystkie samochody hybrydowe należy traktować jednakowo, to jednak będzie miało spory wpływ na wykładnię dokonywaną przez sądy administracyjne.

Adwokat
​Sylwester Zachara

Partner w Filar, Szumlański, Zachara Adwokackiej Spółce Partnerskiej w Tarnowie

Zadzwoń do nas

FAQ

Jakie są kluczowe wnioski z wyroku NSA dla importerów miękkich hybryd?

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2025 r. oznacza w praktyce, że podatnicy importujący miękkie hybrydy mogą liczyć na preferencyjne stawki akcyzy, o ile pojazd spełnia ustawowe kryteria dwóch napędów: spalinowego oraz elektrycznego, niezależnie od możliwości ładowania z zewnętrznego źródła. Dotychczasowa praktyka organów podatkowych była niejednolita, a część urzędów podważała prawo użytkowników do preferencyjnych stawek podatkowych. Wyrok powinien wpłynąć ujednolicenie interpretacji przepisów. Jednak zmiana praktyki administracyjnej może zajść stopniowo, sprawy sporne będą zapewne nadal rozstrzygane przez sądy administracyjne i izby skarbowe.

Dlaczego organy podatkowe klasyfikowały miękkie hybrydy w sposób restrykcyjny?

Jednym z kluczowych argumentów organów podatkowych była szczegółowa klasyfikacja pojazdu według kodów CN oraz techniczna analiza możliwości samodzielnego napędu elektrycznego. Z takiej interpretacji wynikało ograniczenie preferencji wyłącznie do pojazdów, które mogą ruszać i jeździć wyłącznie dzięki silnikowi elektrycznemu, przez co miękkie hybrydy były często wyłączane z ulg. Takie podejście, choć odwoływało się do typowych regulacji akcyzowych, zostało zakwestionowane przez sądy, wskazując na konieczność szerszej, celowościowej interpretacji przepisów akcyzowych z uwzględnieniem korzyści dla środowiska.

#adwokatTarnów #akcyza #wyrokNSA #miękkiehybrydy #prawoTarnów #prawoadministracyjne